Bij ouderverstoting denken we vaak aan scheidingen, waarin je als kind tussen twee ouders in komt te staan. Maar ouderverstoting kan ook voorkomen in gezinnen waarin ouders bij elkaar zijn.
Voor een kind is dat verwarrend. Je leeft in één huis, maar emotioneel in twee kampen.
Als er spanningen zijn binnen een gezin is er meestal ruimte om van beide ouders te houden. Bij ouderverstoting leer je als kind dat nabijheid met de ene ouder afstand tot de andere kost.
Hoe dat eruit kan zien
Bijvoorbeeld wanneer:
• één ouder de andere structureel neerzet als onveilig, zwak of niet goed genoeg
• een kind impliciet leert bij wie het “veilig” is om emotioneel te zijn
• de andere ouder wordt buitengesloten, terwijl die wel aanwezig is
• het kind loyaliteit voelt; ik moet kiezen, anders raak ik iemand kwijt
Dat loyaliteitsconflict hoeft niet eens uitgesproken te zijn. Het zit vaak in sfeer, blikken en ondertonen.
Hoe dit later doorwerkt
Veel volwassenen die zijn opgegroeid met dit conflict herkennen dit:
• snel schuldgevoel bij keuzes voor zichzelf
• moeite met grenzen
• sterk afstemmen op de ander
• angst om teleur te stellen
• twijfelen aan eigen intuitie
Soms komen ze terecht in relaties met veel spanning, emotionele afstand of het gevoel steeds te moeten bewijzen dat ze ertoe doen. Het systeem heeft geleerd dat liefde samenhangt met opletten. Daardoor blijft het lijf alert en is ontspannen moeilijk.
Wat er in het zenuwstelsel gebeurt
Als je als kind in een loyaliteitsconflict zat merkte je dat niet bewust. Maar je lichaam voelde het wel. Als ik me verbind met de één, raak ik de ander kwijt.
Om daarmee om te gaan, ontwikkelt het lichaam strategieën: aanpassen, pleasen, peilen en afstemmen.En zo raak je meer in verbinding met de ander dan met jezelf.
Waarom dit vaak niet wordt herkend
Omdat:
• ouders bij elkaar bleven
• er geen grote breuk was
• het niet openlijk vijandig was
• het verpakt was als zorg
• het geleidelijk ontstond
Je kunt hierdoor de herinnering hebben aan een fijne jeugd, terwijl er op de onderlaag patronen zijn ontstaan die ervoor zorgden dat het voor jou fijn leek. Maar in werkelijkheid creëerde je schijnveiligheid voor jezelf.
Hoe je jezelf kunt leren zijn
Herstellen van pleasen betekent niet dat je je opvoeding onder de loep gaat nemen en je ouders van alles kwalijk neemt. Het gaat over jou, en hoe jij kunt leren om bij jezelf te blijven.
Dat begint vaak met:
• herkennen van je patronen
• voelen waar spanning vastzit
• merken wanneer je automatisch gaat pleasen
• ontdekken dat verbinding kan zonder jezelf te verliezen
En zo verschuif je van ‘doen wat de ander wil’ naar ontdekken wat jij nou eigenlijk nodig hebt.
Zonder dat het voelt als egoïstisch zijn.
Tot slot
Als je als kind moest balanceren tussen twee ouders, heb je iets waardevols geleerd: afstemmen, aanvoelen en zorgen voor anderen. Maar wat je toen hielp, kan nu in de weg zitten.
Wat als je niet meer hoeft te kiezen en niemand hoeft te redden?
Als je de sfeer niet meer goed hoeft te houden om je prettig te voelen.
Hoe zou je leven er dan uitzien?
